İçeriğe geç
Ücretsiz yapay zekâ görünürlük analizi: markanız ChatGPT ve Gemini cevaplarında geçiyor mu?Başvurun →
Analitik ve Veri10 dk okuma

SaaS server-side tracking: deneme, abonelik ve CRM olaylarını ölçmek

Deneme, aktivasyon, ödeme ve satış aşaması olaylarını ürün arka ucundan, faturalama webhook'larından ve CRM'den GA4, Google Ads ve Meta Conversions API'ye taşımanın yolları, kimlikleri ve zaman sınırları.

YazarMahmud FiloğluİnceleyenSon güncelleme: Markdown olarak görüntüle
SaaS'ta server-side tracking yazısının kapağı: mavi çizgi deseni üzerinde 'SaaS · server-side' yazısı

Bir SaaS ürününde reklamın asıl sonucu çoğu zaman sitede değil, sonradan ve başka bir sistemde gerçekleşir. Ziyaretçi kayıt formunu sitede doldurur; ama ürünün temel işini ilk kez yaptığı an uygulamanın arka ucunda, denemenin ücretli aboneliğe döndüğü an faturalama sisteminde, satış ekibinin bir lead'i "nitelikli" saydığı an CRM'de yaşanır. Tarayıcıdaki etiket bunlardan yalnız ilkini görür.

Bu yazı, geri kalan olayları sunucudan GA4'e, Google Ads'e ve Meta'ya nasıl taşıyacağınızı anlatır. Sunucu taraflı Google Tag Manager container'ının kendisini (Cloud Run, alt alan adı, GA4 client'ı, onay modu) server-side tracking kurulumu yazısında adım adım anlattık; burada o adımları tekrar etmiyoruz. SaaS hunisinin aşamaları ve metrikleri için SaaS pazarlama sayfamıza bakabilirsiniz.

SaaS hunisinde hangi olay nerede oluşur?

Ölçüm planına bir olay sözlüğüyle başlayın: her olayın adı, tetiklendiği sistem ve gideceği platformlar tek tabloda dursun. Google'ın GA4 için önerdiği etkinlikler arasında sign_up (hesap açma), generate_lead (form, bülten kaydı ya da demo talebi gibi ilk lead), qualify_lead (lead'in nitelikli sayılması) ve close_convert_lead var. Google, close_convert_lead'i sözleşmenin imzalanması ya da ücretli aboneliğin başlaması gibi anlar için tarif ediyor. Meta'nın Pixel referansında ise CompleteRegistration, Lead, StartTrial (ücretsiz deneme başlatma) ve Subscribe (ücretli aboneliğe başvurma) standart etkinlikleri bulunuyor; son ikisi value ve currency yanında predicted_ltv özelliğini de alabiliyor.

OlayOluştuğu sistemGA4Meta
Hesap açmaSite ya da uygulamasign_upCompleteRegistration
Demo talebiSite formugenerate_leadLead
Deneme başlangıcıÜrün arka ucu ya da faturalamaÖnerilen listede yok; özel ad (ör. trial_start)StartTrial
AktivasyonÜrün arka ucuÖzel etkinlik (ör. activation)Standart listede karşılığı yok; özel etkinlik
Nitelikli leadCRMqualify_leadStandart listede karşılığı yok; özel etkinlik
İlk ödemeFaturalama (ör. ilk ücretli fatura için Stripe invoice.paid)close_convert_leadSubscribe
Otomatik yenilemeFaturalamaÖzel etkinlikÖzel etkinlik; action_source: system_generated
İptalFaturalama (ör. customer.subscription.deleted)Özel etkinlikReklam hedefi olarak göndermenize gerek yok

Tablodaki özel adlar bizim örneğimizdir. Adı baştan doğru koyun: Google'a göre GA4 arayüzünde tanımladığınız "etkinlik oluşturma" ve "etkinlik değiştirme" kuralları Measurement Protocol ile gelen olaylarda çalışmaz. Etkinlik adı en çok 40 karakter olabilir, yalnız harf, rakam ve alt çizgi içerir ve harfle başlar.

Bu olaylar neden tarayıcıdan gönderilemez?

Bazılarında ortada bir tarayıcı yoktur. Stripe'ın abonelik dokümanına göre deneme süresindeki (trialing) bir abonelik, müşteri ilk ödemeyi yaptığında kendiliğinden active durumuna geçer. Stripe, deneme bitmeden 3 gün önce customer.subscription.trial_will_end, fatura ödendiğinde invoice.paid olayını gönderir. Meta da Conversions API'deki action_source alanında system_generated değerini, her ay otomatik ödemeyle yenilenen abonelik gibi kendiliğinden gerçekleşen dönüşümler için tanımlıyor.

Ötekilerde tarayıcı vardır ama karar orada verilmez: aktivasyona ürün veritabanı, "nitelikli" etiketine satış ekibi CRM'de karar verir. Bu olayları kararın verildiği sistemden gönderin.

Olayı kim gönderir: üç yol

1. Arka uçtan doğrudan GA4 Measurement Protocol

Measurement Protocol, olayları HTTP isteğiyle doğrudan Google Analytics sunucularına göndermenizi sağlar. Google'ın dokümanı bunun amacını açıkça sınırlıyor: protokol gtag, Tag Manager ya da Firebase ile otomatik toplamayı tamamlamak içindir, onun yerine geçmek için değil; yalnız Measurement Protocol ile veri göndermek mümkün olsa da raporlama kısmi kalabilir. Web akışı için istekte measurement_id ve sitedeki Google Analytics etiketinin ürettiği kimlikle aynı olması gereken client_id kullanılır. İsteği doğrulayan api_secret gizlidir; Google onu sitenin ya da uygulamanın istemci kodunda açığa çıkarmamanızı söylüyor.

2. Arka uçtan sunucu container'ına

Sunucu container'ınız varsa arka uç, olayı Google Analytics yerine kendi container'ınıza da gönderebilir. Google'ın "Send data to server-side Tag Manager" sayfasına göre container'da bir Measurement Protocol client'ı tanımlanır ve sunucudan sunucuya çalışan sistemler istekteki www.google-analytics.com alan adı yerine container'ınızın alan adını kullanır. Container bu olayları GA4'e diğer etkinliklerle aynı yoldan iletir. Google'ın çekincesi önemli: bu yol Measurement Protocol uç noktasına gönderim yapmaz ve o uç noktanın bütün özelliklerini, örneğin etkinlikten coğrafi ve cihaz bilgisi türetmeyi desteklemez.

3. Faturalama ve CRM webhook'ları

Ödeme ve abonelik olaylarının asıl kaynağı faturalama sistemidir. Stripe örneğinde olay bir webhook ile gelir ve dokümanın şartları ölçüm akışını doğrudan etkiler:

  • İmza doğrulama: Stripe, isteğin kendisinden geldiğini Stripe-Signature başlığı ve whsec_ ile başlayan imza anahtarıyla, isteğin ham gövdesi üzerinden doğrulamanızı istiyor. Kütüphaneleri zaman damgası için varsayılan olarak 5 dakikalık tolerans uygular.
  • Hızlı cevap: Karmaşık işlemlerden önce 2xx durum kodu dönün.
  • Yeniden deneme: Canlı modda Stripe, teslim edemediği olayı üstel aralıklarla 3 güne kadar yeniden dener.
  • Sıra ve tekrar: Stripe olayların üretildiği sırayla geleceğini garanti etmez; aynı olay birden fazla kez gelebilir. İşlediğiniz olay kimliklerini kaydedip tekrarları atlamanızı öneriyor. Stripe bazı durumlarda aynı değişiklik için iki ayrı olay nesnesi de gönderebiliyor; bunları data.object içindeki nesne kimliği ve olay türüyle ayırt etmenizi öneriyor.
  • İlk ödeme mi, yenileme mi: Stripe invoice.paid olayını yenileme faturası ödendiğinde de gönderir ve olayı aldıktan sonra aboneliği çekip durumunun active olduğunu doğrulamanızı istiyor. Olayı ilk ödeme olarak göndermeden önce bunun abonelikte ödeme alınan ilk fatura olduğunu (tutarı sıfırdan büyük) kontrol edin; yoksa her yenileme yeni abonelik sayılır.

Bu yüzden webhook'u doğrudan bir reklam platformuna değil, kendi uç noktanıza bağlayın: imzayı doğrulayın, olay kimliğini kaydedin, sonra olayı yukarıdaki iki yoldan biriyle ya da Meta Conversions API (CAPI) ile iletin. CRM'iniz aşama değişikliklerini webhook ile gönderebiliyorsa aynı ilke geçerlidir.

Kimlikleri kayıt anında saklayın

Sunucudan giden bir olay ancak bir ziyaretçiyle, bir tıklamayla ya da bir kişiyle eşleşirse işe yarar. Bu eşleşmenin malzemesi yalnız kayıt anında tarayıcıda bulunur; sonra faturalama webhook'u geldiğinde elinizde yalnız müşteri kimliği olur. Kayıt sırasında kullanıcı kaydına şunları yazın:

  • GA4 client_id ve session_id: Measurement Protocol olayını o tarayıcının çevrimiçi etkinlikleriyle birleştiren anahtar.
  • user_id: Ürün içindeki kalıcı kullanıcı kimliğiniz.
  • GCLID ve Meta'nın fbp/fbc değerleri: Reklam tıklamasıyla eşleşme için.
  • E-posta ve telefon: Google ve Meta'ya karma (SHA-256) olarak gönderilecek eşleşme verisi.
  • Onay durumu: Sunucu olayının da kullanıcının tercihine uyması için.

Google'ın User-ID sayfasına göre Analytics her kullanıcı kimliğini ayrı bir kullanıcı sayar. Kimliği siz oluşturursunuz, genellikle oturum açılırken atanır, en çok 256 karakter olabilir ve üçüncü bir tarafın kişiyi tanımasını sağlayacak bilgi içermemelidir. Oturum kapanınca kimliği boş metin ya da yer tutucu değerle değil, null ile temizleyin.

Meta tarafında external_id, Meta'nın tarifiyle reklamverenin her türlü benzersiz kimliğini (ör. kullanıcı kimliği) taşır; karma yapılması öneriliyor ve başka kanallardan da gönderiliyorsa Conversions API'dekiyle aynı biçimde olmalı. E-posta (em) ve telefonun (ph) ise karma yapılarak gönderilmesi zorunlu. Her istekte user_data içinde en az bir müşteri bilgisi parametresi bulunmalı.

GA4'te zaman sınırları: deneme süresi buna göre planlanır

SaaS'ta kolayca gözden kaçan bir konu, sunucu olayının çevrimiçi oturumdan günler sonra gelmesidir. Google'ın Measurement Protocol dokümanları birkaç ayrı sınır koyuyor:

  • 72 saat: Olaylar en çok 72 saat geriye tarihlenebilir. Daha eski bir timestamp_micros gönderirseniz varsayılan ayarda olay kabul edilir ama zamanı 72 saat öncesine çekilir; ENFORCE_RECOMMENDATIONS doğrulamasında reddedilir.
  • 48 saat: İstemci tarafındaki bir olayla birlikte işlenmesi amaçlanan olaylar, o olayın zaman damgasından sonraki 48 saat içinde ulaşmalıdır; daha geç gelenler, özellikle dönüşüm ilişkilendirmesinde beklendiği gibi işlenmeyebilir.
  • 24 saat: Olayın çevrimiçi oturumla aynı kaynak, araç ve kampanya bilgisiyle raporlanması için session_id eklenmeli ve istek oturum başladıktan en geç 24 saat sonra gönderilmelidir.
  • 63 gün: Google Ads gibi bağlı reklam ürünlerine aktarım için olay, aynı client_id'nin son çevrimiçi etkinliğinden en geç 63 gün sonra gönderilmelidir. Önemli etkinliğin ilişkilendirme penceresi 63 günden uzun olsa da bu sınır geçerlidir; olay ayrıca o pencerenin içinde de kalmalıdır.

Kurgusal bir örnek: 14 günlük denemenin sonunda ilk ödeme 15. gün alınıyor. Bu olay kayıt oturumuna bağlanamaz, çünkü 24 saat çoktan geçmiştir. Kullanıcının son çevrimiçi etkinliği son 63 gün içindeyse Google Ads'e aktarılabilir. Pratik sonuç: olayı webhook geldiği anda gönderin, gece çalışan toplu işlerle günler sonra değil; edinme kaynağını da kayıt anında kullanıcı kaydına yazın ki ödeme olayını kaynağına göre CRM'de ya da veri ambarında raporlayabilesiniz.

Ödemeyi Google Ads'e ya GA4'teki önemli etkinliği aktararak (yukarıdaki 63 gün ve ilişkilendirme penceresi şartlarıyla) ya da dönüşümü doğrudan içe aktararak taşırsınız.

Google, doğrudan içe aktarmada lead'ler için gelişmiş dönüşümleri öneriyor. Google Ads Yardım'a göre bu yöntem, çevrimdışı dönüşüm içe aktarmanın yükseltilmiş sürümüdür: içe aktardığınız karma müşteri verisini (ör. e-posta) sitenizdeki formda toplanan aynı veriyle ve reklamla etkileşime giren, oturum açmış Google hesaplarıyla eşleştirir. Google, mümkün olduğunda yüklenen olaylara GCLID'yi de eklemenizi istiyor; kullanıcı verisini toplamak için etiket kullanmıyorsanız bu zorunlu. SaaS için anlamı şu: deneme kayıt formundaki e-postayı etiketle karma olarak gönderin, GCLID'yi kullanıcı kaydında saklayın, ödeme geldiğinde ikisini birlikte yükleyin.

Google 2026 için iki değişiklik duyurdu. Google Ads Yardım'a göre Nisan 2026 itibarıyla web için ve lead'ler için gelişmiş dönüşümler tek bir ayarda birleşti; Google Ads kullanıcı verisini site etiketlerinden, Data Manager'dan ve API bağlantılarından aynı anda kabul ediyor. 15 Haziran 2026'dan itibaren de çevrimdışı dönüşüm ve lead'ler için gelişmiş dönüşüm yüklemeleri Data Manager API'ye taşınıyor ve Google Ads API'de engelleniyor. Ocak–Haziran 2026 arasında istek göndermemiş geliştirici jetonları eski erişim için izin listesine alınmıyor. Arka ucunuz bu yüklemeleri Google Ads API ile yapıyorsa entegrasyonu Data Manager API'ye göre gözden geçirin.

Google'a göre gelişmiş dönüşümler müşteri verisini SHA-256 ile karma yapar; sunucu taraflı GTM ya da Google tag gateway kullanıyorsanız veri Google'a ulaşmadan ayrıca şifrelenir (şimdilik yalnız Google Ads etiketlerinde).

Ödeme seyrek ve geç geliyorsa deneme başlangıcı ya da nitelikli lead gibi sık bir aşamayı birincil, ödemeyi ikincil yapmak yaygın bir kurgudur; gerekçesi Google Ads offline dönüşüm takibi yazısında.

Meta Conversions API'de SaaS olayları

Meta'ya deneme başlangıcını StartTrial, ilk ödemeyi Subscribe olarak gönderin; ikisi de value, currency ve predicted_ltv alabiliyor. Deneme anında gerçek gelir henüz yoksa, öngördüğünüz yaşam boyu değeri predicted_ltv ile iletebilirsiniz.

Meta'nın sunucu etkinliği parametreleri sayfasında SaaS için iki kritik kural var:

  • 7 gün: event_time, olayı Meta'ya gönderdiğiniz andan en çok 7 gün önce olabilir. Bir istekteki herhangi bir olay 7 günden eskiyse Meta isteğin tamamı için hata döner. Eski olayları yenileriyle aynı toplu isteğe koymayın.
  • action_source: Sitedeki kayıt için website, mobil uygulamadaki işlem için app, otomatik ödemeli yenileme için system_generated.

Tekilleştirme yalnız aynı olay hem tarayıcıdan hem sunucudan gönderildiğinde gerekir; faturalama webhook'undan gelen bir ödemenin tarayıcıda karşılığı yoktur. Pixel ile birlikte kurulum için Meta Conversions API nedir yazımıza bakın.

B2B'de hesap düzeyinde ölçüm

GA4 kişi tabanlıdır: her user_id ayrı bir kullanıcı sayılır. B2B SaaS'ta ise satın alan bir şirkettir; aynı hesapta beş kişi deneme açabilir, ödemeyi altıncı biri yapabilir. Hesap düzeyini iki katmanda kurun:

  • Az sayıda değer alan (düşük kardinaliteli) hesap nitelikleri GA4'te: Plan, şirket büyüklüğü aralığı ya da hesap aşaması gibi az sayıda değer alan bilgileri kullanıcı özelliği olarak gönderip kullanıcı kapsamlı özel boyut olarak kaydedin. Google'ın verdiği sınıra göre standart bir mülkte en çok 25 kullanıcı kapsamlı ve 50 etkinlik kapsamlı özel boyut tanımlanabilir.
  • Hesap kimliği veri ambarında: Google, standart mülklerde gereksiz yüksek kardinaliteli özel boyutlardan kaçınmanızı söylüyor; bu boyutlar raporları olumsuz etkileyebilir ve veriyi "(other)" satırında toplayabilir. Kullanıcı başına benzersiz bir kimliği özel boyut yapmak yerine User-ID özelliğini kullanmanızı istiyor. Binlerce hesabınız varsa hesap kimliğini olay parametresi olarak gönderip hesap düzeyindeki toplamı GA4 BigQuery export ya da CRM üzerinde yapın.

Bir not: Google'a göre User-ID topluyorsanız ve Analytics BigQuery'ye bağlıysa bu kimlikler kullanıcıların onay durumundan bağımsız olarak BigQuery'ye aktarılır. Veri ambarındaki raporlarda onay durumunu ayrıca hesaba katın.

Reklam platformları da kişiyle eşleşir, şirketle değil. Hesabın ödemesini Google Ads'e ya da Meta'ya gönderirken eşleşme verisi olarak reklama tıklayıp denemeyi açan kişinin GCLID'sini ve e-postasını kullanın; reklamı hiç görmemiş olabilecek fatura sorumlusunun e-postası eşleşme şansını düşürür.

Onay ve kişisel veri

Sunucudan gönderim, kullanıcının onay tercihini atlamanın bir yolu değildir. Measurement Protocol isteğinde consent alanı reklam amaçlı kullanıcı verisi gönderimi (ad_user_data) ve kişiselleştirilmiş reklam (ad_personalization) için GRANTED ya da DENIED değerini taşır; alanı göndermezseniz Google Analytics, aynı client_id'nin çevrimiçi etkileşimlerindeki onay ayarlarını kullanır. Google Ads Yardım da topladığınız veriler hakkında kullanıcıyı açıkça bilgilendirmenizi, yasaların ya da Google'ın AB kullanıcı onayı politikası gibi politikalarının gerektirdiği yerde onay almanızı istiyor. Onay modunun web tarafı için Consent Mode v2 yazısına bakabilirsiniz. Bu bölüm hukuki danışmanlık değildir; karma e-postanın yurt dışındaki bir platforma gönderilmesini KVKK açısından hukuk danışmanınızla değerlendirin.

Canlıya almadan önce kontrol listesi

  1. Kayıtta client_id, session_id, user_id, GCLID, fbp/fbc ve onay durumu kullanıcı kaydına yazılıyor.
  2. Webhook uç noktası imzayı doğruluyor, olay kimliğini kaydediyor, sırasız ve tekrarlı gelişe dayanıklı.
  3. Measurement Protocol yükleri Google'ın doğrulama sunucusunda test edildi.
  4. Olaylar anında gönderiliyor; GA4'ün 72 saat ve Meta'nın 7 gün sınırını aşan toplu iş yok.
  5. Doğrudan Google Ads yüklemeleri Data Manager üzerinden, GCLID ve karma e-postayla yapılıyor.

Roicool sunucu taraflı Google Tag Manager kurulumu yapar; SaaS projelerinde offline dönüşüm ve Conversions API akışlarını da ölçüm kurulumunun parçası olarak kurar. Ayrıntılar server-side tracking hizmet sayfamızda.

Sık sorulan sorular

GA4'te ücretsiz deneme başlangıcı için hazır bir etkinlik var mı?

Google'ın önerilen etkinlikler listesinde deneme başlangıcına ayrılmış bir etkinlik yok. Hesap açmayı sign_up, ücretli aboneliğe geçişi ise Google'ın tarifine uyan close_convert_lead ile ölçebilirsiniz; deneme için trial_start gibi kendi adınızı tanımlarsınız. 40 karakteri aşmayan bir ad seçin.

Stripe webhook'unu doğrudan GA4'e bağlayabilir miyim?

Araya kendi uç noktanızı koymanız gerekir. Measurement Protocol isteği api_secret ve sitedeki etiketin ürettiği client_id ister; Stripe olayında bunlar yoktur, kullanıcı kaydınızdan eklenmeleri gerekir. Stripe da her olayın imzasını ham gövde üzerinden doğrulamanızı ve aynı olayın birden fazla kez gelebileceğini hesaba katmanızı istiyor.

Kullanıcının e-posta adresini GA4 user_id olarak kullanabilir miyim?

Ham haliyle hayır. Google, kullanıcı kimliğinin üçüncü bir tarafın kişiyi tanımasını sağlayacak bilgi içermemesini ve gizlilik politikanızda bu kimliklerin kullanımının açıklanmasını istiyor. Ürün veritabanınızdaki kullanıcı kaydının kimliği bu iş için uygundur; her kullanıcıya benzersiz ve kalıcı bir değer verin, aynı kimliği iki kişiye atamayın.

Abonelik yenilemelerini Meta'ya göndermeli miyim?

Gönderebilirsiniz; Meta, her ay otomatik ödemeyle yenilenen aboneliği action_source alanındaki system_generated değerinin örneği olarak veriyor. Yenilemeyi ilk ödemeden ayrı bir etkinlik olarak tutarsanız yeni müşteri ile mevcut müşterinin yenilemesini raporlarda ve dönüşüm hedeflerinde ayırabilirsiniz. Olayı 7 gün içinde göndermeyi unutmayın.

Measurement Protocol mı, Data Manager API mi kullanmalıyım?

İkisi farklı işler için. Measurement Protocol olayları GA4'e gönderir ve Google'a göre kaldırılması planlanmıyor; ancak Google sunucudan sunucuya olay entegrasyonları için Data Manager API'yi öneriyor. Google Ads'e çevrimdışı dönüşüm ve lead'ler için gelişmiş dönüşüm yüklemelerinde ise Google, 15 Haziran 2026'dan itibaren yüklemeleri Data Manager API'ye taşıyor ve Google Ads API'de engelliyor; eski erişimin koşulları için Google Ads Yardım'daki duyuruya bakın.

Kaynaklar

  1. 1Google for Developers, Measurement Protocol, 2026
  2. 2Google for Developers, Send Measurement Protocol events to Google Analytics, 2026
  3. 3Google for Developers, Measurement Protocol reference, 2026
  4. 4Google for Developers, Measurement protocol use cases, 2026
  5. 5Google for Developers, Recommended events, 2026
  6. 6Google for Developers, Send data to server-side Tag Manager, 2026
  7. 7Google Analytics Yardım, User-ID ile platformlar arası etkinliği ölçme, 2026
  8. 8Google Analytics Yardım, [GA4] Özel boyutlar ve metrikler hakkında, 2026
  9. 9Google Ads Yardım, Potansiyel müşteriler için gelişmiş dönüşümler hakkında, 2026
  10. 10Google Ads Yardım, Çevrimdışı dönüşümlerin içe aktarılması hakkında, 2026
  11. 11Google Ads Yardım, Gelişmiş dönüşümler hakkında, 2026
  12. 12Meta for Developers, Server Event Parameters, 2026
  13. 13Meta for Developers, Meta Pixel API reference, 2026
  14. 14Meta for Developers, Customer Information Parameters, 2026
  15. 15Stripe, Receive Stripe events in your webhook endpoint, 2026
  16. 16Stripe, Using webhooks with subscriptions, 2026

Yazar hakkında

Performance Marketing Specialist

Furkan Coşkun , dijital pazarlama alanında uzmanlaşmış, veri odaklı yaklaşımıyla öne çıkan bir Performance Marketing Specialist ’tir. Performans kampanyalarının planlanması, optimize edilmesi ve ölçeklendirilmesi süreçlerinde yüksek analiz becerisiyle etkili sonuçlar üretir.

Tüm yazıları

Bu yazı hangi hizmetle ilgiliServer-side trackingSunucu taraflı Google Tag Manager, birinci taraf veri, Meta Conversions API ve geliştirilmiş dönüşümler: reklam sinyalini kontrollü ve eksiksiz gönderin.

Diğer yazılar

Tüm Analitik ve Veri yazıları

Okuduğunuzu sizin için uygulayalım.

30 dakikalık tanışmada hesabınıza bakar, hangi adımın önce gelmesi gerektiğini söyleriz.

Ezgi'ye sor