GEO kontrol listesi: yapay zekâ cevaplarında kaynak olmak için 20 madde

GEO (Generative Engine Optimization), markanızın ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Google'ın AI Overviews ile AI Mode gibi yapay zekâ cevaplarında anılması ve kaynak gösterilmesi için yapılan çalışmadır. Bu kontrol listesi 20 maddeden oluşuyor ve altı başlıkta toplanıyor. Her madde, ilgili motorun kendi belgesine ya da bizim projelerde uyguladığımız yönteme dayanıyor; kaynaklar yazının sonunda.

GEO'nun SEO ve AEO ile farkını önce netleştirmek isterseniz GEO vs SEO vs AEO karşılaştırmamıza bakın. Listeyi bir ekip toplantısında madde madde işaretleyerek kullanabilirsiniz.

Tarayıcı erişimi (madde 1–4)

Yapay zekâ motoru sayfanızı okuyamıyorsa geri kalan maddelerin hiçbiri işe yaramaz. Dikkat edilecek nokta şu: her motor, arama için kullandığı tarayıcıyı model eğitimi için kullandığından ayırıyor. Engelleme kararını tarayıcı tarayıcı vermek gerekiyor.

1. Googlebot'un erişimini ve snippet uygunluğunu kontrol edin. Google'a göre AI Overviews ve AI Mode'da görünmenin koşulu, sayfanın dizine eklenmiş ve Google Arama'da snippet ile gösterilmeye uygun olmasıdır; ek bir teknik gereksinim yoktur. Önemli sayfalarda nosnippet ya da çok kısa bir max-snippet olmadığını, robots.txt'nin yanında CDN ve barındırma katmanındaki bot korumasının da Googlebot'u engellemediğini doğrulayın.

2. OpenAI tarayıcılarını ayrı ayrı yönetin. OpenAI'ın belgesine göre OAI-SearchBot, sitelerin ChatGPT arama sonuçlarında gösterilmesi içindir; GPTBot ise model eğitiminde kullanılabilecek içeriği toplar. ChatGPT-User, kullanıcının ChatGPT'de başlattığı işlemler için çalışır ve otomatik tarama yapmaz. Eğitime kapalı kalıp aramada görünmek istiyorsanız GPTBot'u engelleyip OAI-SearchBot'a izin verebilirsiniz. OpenAI, robots.txt değişikliğinin arama tarafına yansımasının yaklaşık 24 saat sürebileceğini belirtiyor.

3. Claude ve Perplexity tarayıcılarını da ekleyin. Anthropic üç bot kullanıyor: ClaudeBot model eğitimi için içerik toplar, Claude-SearchBot arama sonuçlarının kalitesi için siteyi tarar, Claude-User ise kullanıcının sorusu için sayfayı getirir. Anthropic, Claude-SearchBot'u engellemenin arama sonuçlarındaki görünürlüğü azaltabileceğini yazıyor ve IP engellemesi yerine robots.txt kullanılmasını öneriyor. Perplexity tarafında PerplexityBot, sitelerin Perplexity arama sonuçlarında gösterilmesi içindir ve Perplexity'ye göre model eğitimi için tarama yapmaz; kullanıcı isteğiyle çalışan Perplexity-User ise robots.txt kurallarını genellikle uygulamaz.

4. Google-Extended kararını ayrı verin. Google-Extended, ayrı bir tarayıcı değil, robots.txt'de kullanılan bir kontrol jetonudur. Gelecek Gemini modellerinin eğitimini ve Gemini uygulamalarında ile Vertex AI'daki "Grounding with Google Search" kullanımını kapsar. Google, bu jetonun sitenin Google Arama'ya dahil edilmesini etkilemediğini ve sıralama sinyali olarak kullanılmadığını açıkça yazıyor. AI Overviews ve AI Mode Arama'nın parçası olduğu için oradaki kontrol Googlebot kurallarıdır. Yani Google-Extended'i engellemek sizi AI Overviews'tan çıkarmaz; açık bırakmak da oraya sokmaz.

İçerik (madde 5–9)

5. Her sayfayı cevapla açın. Sayfanın ilk paragrafı, başlıktaki soruya kendi başına yeten 2–3 cümlelik bir cevap vermeli. Yapay zekâ cevabı bir sayfadan parça alırken en net, bağlamından koparıldığında da anlamlı kalan cümleyi seçer. Uzun girişler, şirket tarihçesi ve "bu yazıda göreceğiz" cümleleri bu cümleyi aşağı iter.

6. Önemli içeriği metin olarak verin. Google, önemli içeriğin metin biçiminde olmasını ve görsel ile videoların bu metni desteklemesini öneriyor. Fiyat tablosu, hizmet kapsamı ya da süreç adımları yalnızca bir görselin, PDF'in ya da tıklanınca açılan bir bileşenin içinde duruyorsa tarayıcının okuduğu HTML'de de bulunduğundan emin olun.

7. Başlık, tablo ve SSS kullanın. Bing, AI Performance raporunu duyurduğu yazıda yayıncılara net başlıklar, tablolar ve SSS bölümleri kullanmayı öneriyor. Her H2 tek bir soruyu cevaplamalı; karşılaştırma ve rakam içeren bilgiler tabloya girmeli. SSS soruları gerçek müşteri sorularından gelmeli, dolgu olmamalı.

8. İddiaları kanıtla ve yazarla destekleyin. Bing aynı yazıda iddiaların örnek, veri ve kaynakla desteklenmesini öneriyor. Google'ın faydalı içerik rehberi de okurun beklediği yerde doğru yazar bilgisi ve imza (byline) eklemeyi "güçlü biçimde" teşvik ediyor. Her yazıda yazar, gözden geçiren uzman, tarih ve kaynak listesi olsun.

9. İçeriği güncel tutun ve değişikliği bildirin. Bing, yapay zekâ sistemlerinin içeriğin güncel sürümüne dayanması için içeriği taze ve doğru tutmayı öneriyor ve IndexNow ile içerik eklendiğinde, güncellendiğinde ya da kaldırıldığında katılımcı arama motorlarına bildirim gönderilebileceğini hatırlatıyor. Fiyat, kapsam ya da yasal bilgi değiştiğinde sayfayı güncelleyin ve güncelleme tarihini görünür yazın.

Yapısal veri (madde 10–12)

10. Ana sayfaya Organization işaretlemesi ekleyin. Google'a göre Organization işaretlemesi, kurumunuzun bilgilerini daha iyi anlamasına ve arama sonuçlarında markanızı başka kurumlardan ayırmasına yardım eder. logo ve sosyal medya ya da inceleme profillerinizi gösteren sameAs bağlantılarını ekleyin; Google bunu ana sayfaya ya da kurumu anlatan tek bir sayfaya koymayı öneriyor. Terimin kısa tanımı için Schema.org sözlük maddemize bakabilirsiniz.

11. Yapısal veriyi görünen metinle eşleştirin. Google, yapısal verinin sayfadaki görünen metinle örtüşmesini istiyor ve yapay zekâ özellikleri için eklenmesi gereken özel bir schema.org türü olmadığını yazıyor. Article, FAQPage ya da Organization işaretlemesinde sayfada olmayan bir bilgi, puan ya da yazar adı bulunmamalı.

12. llms.txt'yi doğru konumlandırın. llms.txt, sitelerin yapay zekâ ajanlarına içerik hakkında bilgi vermesi için bir dosya önerisidir; llmstxt.org kendisini "öneri" olarak tanımlıyor, yani bir standart değil. Google ise yapay zekâ özelliklerinde görünmek için yeni makine okunur dosyalara ya da yapay zekâ metin dosyalarına gerek olmadığını yazıyor. Eklemek isterseniz ekleyin, ama ilk 11 madde tamamlanmadan buna zaman ayırmayın.

Marka ve varlık tanımı (madde 13–15)

13. Markanızı tek cümleyle tanımlayın ve her yerde aynı cümleyi kullanın. "X, Y şehrinde Z sektörüne A hizmeti veren bir şirkettir" biçimindeki tanım; ana sayfada, Hakkımızda sayfasında, sosyal profillerde ve dizin kayıtlarında aynı olmalı. Yapay zekâ cevaplarında en sık gördüğümüz hata, markanın yanlış hizmetle ya da eski bir konumla anılmasıdır ve kaynağı çoğu zaman tutarsız tanımlardır.

14. İşletme profillerini güncel tutun. Google, yapay zekâ özellikleri için Merchant Center ve İşletme Profili bilgilerinin güncel tutulmasını öneriyor; Bing de yerel işletmeler için adres, çalışma saati ve iletişim bilgilerinin Bing Places for Business'ta güncel olmasını tavsiye ediyor.

15. İç bağlantılarla konu kümeleri kurun. Google, içeriğin iç bağlantılarla bulunabilir olmasını temel uygulamalar arasında sayıyor. Her hizmet için bir merkez sayfa ve onu destekleyen yazılar, karşılaştırmalar ve sözlük maddeleri birbirine bağlanmalı. Bu, hem tarayıcının sayfaları bulmasını hem de modelin markanızı bir konuyla ilişkilendirmesini kolaylaştırır.

Üçüncü taraf kaynaklar (madde 16–17)

16. Kategori sorularında hangi kaynakların gösterildiğini haritalayın. Yapay zekâ cevapları yalnızca sizin sitenize dayanmaz. Ahrefs'in Mart 2026 analizine göre AI Overviews'ta kaynak gösterilen URL'lerin yüzde 37,9'u aynı sorgunun ilk 10 sonucunda yer alıyor; geri kalanı başka yerlerden geliyor. Ölçüm tablonuzdaki atıf sütunundan, kategori sorularında tekrar tekrar gösterilen dizinleri, karşılaştırma listelerini ve sektör yayınlarını çıkarın.

17. Bu kaynaklarda doğru ve güncel anılın. Haritadaki her kaynak için soru şu: markanız orada var mı, doğru tanımla mı? Eksik olduğunuz dizinlere kayıt olun, eski bilgileri düzelttirin, sektör yayınlarına gerçek veriye dayalı içerik önerin. Yanlış bir tanımı cevaptan değil, kaynağından düzeltirsiniz.

Ölçüm (madde 18–20)

18. Sabit bir soru setiyle aylık ölçüm yapın. Marka, kategori, karşılaştırma ve sorun sorularından oluşan 20–40 soruluk bir seti her ay ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI Mode'da çalıştırın; anılmayı, sırayı, atıf kaynağını ve tanımın doğruluğunu kaydedin. Yöntemin ayrıntısı AI görünürlüğü nasıl ölçülür yazısında. Biz bu ölçümü kendi geliştirdiğimiz Ossvy ile yapıyoruz; yöntem herhangi bir araçla ya da bir tabloyla da uygulanabilir.

19. Search Console ve GA4'ü ekleyin. Google, AI Overviews ve AI Mode gibi yapay zekâ özelliklerinde görünen sayfaların Search Console'da genel arama trafiğine, Performans raporunun "Web" arama türüne dahil edildiğini belirtiyor; ayrı bir filtre yok. GA4'te ise oturum kaynağı chatgpt.com, perplexity.ai, gemini.google.com, copilot.microsoft.com ve claude.ai olan trafiği bir segmentte toplayın. Bu segment yalnızca tıklamayı gösterir.

20. Bing Webmaster Tools'ta AI Performance raporunu açın. Bing, Şubat 2026'da AI Performance raporunu genel önizleme olarak duyurdu. Rapor; Microsoft Copilot, Bing'deki yapay zekâ özetleri ve bazı iş ortağı entegrasyonlarındaki toplam atıf sayısını, günlük ortalama atıf alan sayfa sayısını, sayfa bazında atıfları ve "grounding" sorgularından bir örneklemi gösteriyor. Duyuruda tıklama verisinden söz edilmiyor; bu yüzden raporu GA4 ile birlikte okuyun.

Bu liste sonuç verir mi?

Hiçbir madde tek başına cevaplarda anılmayı garanti etmez; motorlar kaynak seçimini kendi kurallarıyla yapar ve bu kurallar sık değişir. Listenin amacı, kontrol edebildiğiniz her şeyi doğru yapmak ve etkisini ölçmektir. Kendi projelerimizden bir örnek: Modaltrans vaka çalışmasında yeni bir Webflow sitesi, AEO odaklı içerik stratejisi ve teknik SEO ile AI görünürlük puanını proje başlangıcındaki 0'dan bugün 24+ seviyesine taşıdık. Vakadaki puan, Semrush gibi araçlarda ölçülen AI Görünürlüğü puanıdır.

Listeyi uygulamadan önce mevcut durumunuzu görmek isterseniz AI görünürlük analizi dört platformda temel çizgiyi çıkarır. Ölçme ve artırma yöntemini ayrıntılı şablonlarla okumak için yapay zekâ görünürlüğü rehberimizi indirebilir, sürekli çalışma için GEO ajansı sayfamıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Google Search Central, AI features and your website: developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features (erişim: Ekim 2026)
• Google Search Central, Google's common crawlers (Google-Extended): developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/google-common-crawlers (erişim: Ekim 2026)
• Google Search Central, Organization structured data: developers.google.com/search/docs/appearance/structured-data/organization (erişim: Ekim 2026)
• Google Search Central, Creating helpful, reliable, people-first content: developers.google.com/search/docs/fundamentals/creating-helpful-content (erişim: Ekim 2026)
• OpenAI, Overview of OpenAI crawlers: developers.openai.com/api/docs/bots (erişim: Ekim 2026)
• Anthropic, Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler?: support.claude.com (erişim: Ekim 2026)
• Perplexity, Perplexity crawlers: docs.perplexity.ai/guides/bots (erişim: Ekim 2026)
• Bing Webmaster Blog, Introducing AI Performance in Bing Webmaster Tools Public Preview (10 Şubat 2026): blogs.bing.com (erişim: Ekim 2026)
• llmstxt.org, The /llms.txt file: llmstxt.org (erişim: Ekim 2026)
• Ahrefs, 38% of AI Overview citations pull from the top 10 (2 Mart 2026): ahrefs.com/blog/ai-overview-citations-top-10 (erişim: Ekim 2026)